Bespaar erfbelasting via jaarlijkse schenking aan uw kinderen
Bij uw overlijden wordt over uw vermogen erfbelasting geheven. Kinderen betalen 10% en/of 20%. Door tijdens uw leven gespreid te schenken, draagt u alvast vermogen over aan uw kinderen. Bij uw overlijden is er dan minder vermogen waarover uw kinderen erfbelasting verschuldigd zijn. Schenken levert dus in de toekomst een belastingbesparing op. U kunt fiscaal vriendelijk vermogen overhevelen naar uw kinderen door jaarlijks een bedrag van € 5.277 (in 2015) vrijgesteld te schenken. Uw kinderen hoeven dan geen aangiftebiljet voor de schenkbelasting in te dienen.
Als u meer schenkt, moet over het meerdere schenkbelasting worden betaald. In dat geval moeten uw kinderen uiterlijk vóór 1 maart 2016 een aangiftebiljet voor de schenkbelasting hebben ingediend.
Eenmalig vrijgesteld schenken aan uw kinderen
Naast de jaarlijkse schenking kunt u uw kinderen (of hun partners) als zij ouder zijn dan 18 en jonger dan 40 jaar, ook eenmalig een hoger bedrag vrijgesteld schenken. Deze eenmalige schenking bedraagt € 25.322 (in 2015). Daarnaast kunt u aan deze kinderen – in plaats van de eenmalig verhoogde schenking – ook een extra verhoogde eenmalig vrijgestelde schenking doen van € 52.752 (in 2015). Zij moeten de schenking dan wel gebruiken voor de eigen woning of voor een dure studie. Alleen in het geval van een dure studie is een notariële schenkingsakte nodig.
Uitzondering bij eenmalige schenking vóór 1 januari 2010
Als uw kind vóór 1 januari 2010 al gebruik heeft gemaakt van de verhoogde eenmalige vrijstelling, dan geldt als tijdelijke regeling (tot 1 januari 2027) dat u nog een extra eenmalige vrijgestelde schenking kunt doen van € 27.432 (in 2015). Die schenking moet uw kind dan wel benutten voor de eigen woning of voor een dure studie.
De extra verhoogde eenmalig vrijgestelde schenking mag ook worden gesplitst in:
- Een deel dat voor de eigen woning of een dure studie wordt gebruikt;
- Een deel dat voor andere doeleinden wordt aangewend, mits het laatstgenoemde deel niet meer bedraagt dan € 25.322 (in 2015). U moet de delen dan wel in hetzelfde kalenderjaar schenken en u mag deze vrijstelling uiteraard niet al eerder hebben benut.
Voor de eenmalig vrijgestelde schenkingen moet uw kind een schenkingsaangifte indienen, waarin hij/zij een beroep doet op de eenmalige vrijstelling. Uw kind moet die aangifte vóór 1 maart 2016 indienen.
Tip
U kunt uw kinderen ook via een lening helpen bij de koop of verbouwing van een eigenwoning. De (eventueel hogere) rente kan dan via de jaarlijks vrijgestelde schenkingen van € 5.277 (in 2015) worden teruggeschonken. De kinderen hebben dan lagere woonlasten en u draagt alvast vermogen over waarover uw kinderen bij uw overlijden geen erfbelasting meer verschuldigd zijn.
Let op deadline nieuwbouwwoning bij tijdelijk verhoogde schenkingsvrijstelling
Tussen oktober 2013 en 1 januari 2015 werd de eenmalige extra verhoogde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning verhoogd naar € 100.000 om de woningmarkt te stimuleren. Deze tijdelijke regeling werd niet verlengd. Werd de schenking echter gedaan voor de aankoop van een nieuwbouwwoning, dan mocht de begunstigde de schenking ook gedeeltelijk besteden aan de aankooptermijnen die in 2015 vervallen, mits in 2014 minimaal de eerste termijn van het aankoopbedrag is betaald. Zorg dus dat u aan het eind van dit jaar uw schenking aan de aankooptermijnen heeft besteed.
Meer tijd bij verbouwing of onderhoud
Werd de tijdelijk extra verhoogde schenkingsvrijstelling gebruikt voor de verbouwing of het onderhoud van een eigen woning? In dat geval kan de schenking tot 1 januari 2017 worden besteed. De woning die wordt verbouwd, moet wel in 2014 een eigen woning zijn van de begunstigde.
Permanent extra verhoogde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning
Net als tussen oktober 2013 en 1 januari 2015 wordt in 2017 de bestaande eenmalige extra verhoogde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning verhoogd naar € 100.000, maar nu niet tijdelijk maar permanent. Een ander verschil is dat de vrijstelling nu een leeftijdsgrens kent voor de begiftigde. Hij/zij moet 18 jaar of ouder zijn maar jonger dan 40 jaar. De begiftigde hoeft echter geen kind te zijn van de schenker. De begiftigde de vrijgestelde schenking gebruiken voor de aankoop van een eigen woning, de bouw of de verbouw van een eigen woning of de afkoop van een recht van erfpacht, opstal of beklemming. Ook mag de schenking worden besteed aan de aflossing van een eigenwoningschuld of een restschuld na verkoop van een eigen woning. Het moet hierbij steeds gaan om de eigen woning of de eigenwoningschuld van de begiftigde. Heeft u een hypothecaire lening verstrekt aan uw kind en scheldt u deze lening kwijt, dan is ook sprake van aflossing van een eigenwoningschuld en kan uw kind de extra verhoogde schenkingsvrijstelling tot maximaal € 100.000 benutten. Uw kind moet dan uiteraard wel aan de leeftijdseis voldoen.
Spreiden mag
Een ander belangrijk verschil ten opzichte van de tijdelijk extra verhoogde vrijstelling is dat de begiftigde de permanent verhoogde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning vanaf 2017 ook kan benutten als u de schenking van maximaal € 100.000 gespreid uitkeert over drie achtereenvolgende kalenderjaren.
Let op
Wilt u de schenking gebruiken voor een extra aflossing op uw spaar- of bankspaarhypotheek? Dan is dat meestal af te raden (zie onder 1.19.1 hiervoor). Dat geldt ook als u nog verhuisplannen heeft (zie onder 1.19.2)
Stel fiscaal partnerschap voor schenk- en erfbelasting veilig
U kunt voor de schenk- en erfbelasting maar met één andere persoon fiscaal partner zijn. Naast gehuwden en geregistreerden kunnen ook samenwoners fiscaal partner van elkaar zijn. Dat bent u in ieder geval als u een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgplicht heeft of langer dan 5 jaar samenwoont. U moet bovendien gezamenlijk staan ingeschreven op hetzelfde adres in de gemeentelijke basisadministratie (GBA). Woont u korter dan 5 jaar samen, dan kunt u fiscaal partner van elkaar zijn door een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgplicht te laten opmaken en u beiden in te schrijven op hetzelfde adres in de GBA. U wordt dan voor de erfbelasting fiscaal partner van elkaar, zodra het samenlevingscontract 6 maanden heeft bestaan én u ten minste 6 maanden gezamenlijk stond ingeschreven in de GBA. Voor de schenkbelasting is die termijn zelfs 2 jaar. Bent u eenmaal fiscaal partner van elkaar, dan heeft u bij overlijden recht op de partnervrijstelling van maximaal € 633.014 (in 2015) en op indeling in tariefgroep 1 (tarief: 10% / 20%).
Benoem elkaar tot erfgenaam in een testament als u samenwoont
Heeft u nog geen testament waarin u elkaar tot erfgenaam benoemt? U doet er dan verstandig aan om dit alsnog te laten opmaken. Ook als u al vele jaren samenwoont. U heeft immers niets aan de ruime vrijstelling en gunstige tarieven als u niet van elkaar erft! In tegenstelling tot gehuwden (geregistreerden) bent u als samenwoners niet automatisch erfgenaam van elkaar. Dat bent u pas als u elkaar daartoe in een testament heeft benoemd.
Belastingvrij schenken aan uw kleinkinderen
U kunt jaarlijks belastingvrij aan uw kleinkinderen schenken. In 2015 kan dat tot een jaarlijks bedrag van € 2.111. Vanaf 2017 kunt u ook een hogere vrijgestelde schenking doen aan uw kleinkind tot maximaal € 100.000. Uw kleinkind moet de schenking dan wel voor de eigen woning gebruiken of een eigenwoningschuld of restschuld ermee aflossen.
Kies de juiste WOZ-waarde voor de geërfde woning
Als u een woning erft, dan moet u de waarde van die woning in beginsel op de WOZ-waarde waarderen van het jaar van overlijden. De peildatum van die WOZ-waarde is 1 januari van het jaar vóór het overlijdensjaar. U mag ook kiezen voor de WOZ-waarde op de peildatum van het overlijdensjaar. Daar moet u in de aangifte voor de erfbelasting dan wel expliciet om verzoeken. Bij een overlijden in 2015 wordt de waarde van de geërfde woning zonder verzoek dus op de WOZ-waarde 2015 vastgesteld, met als waardepeildatum 1 januari 2014. Mét verzoek wordt de WOZ-waarde van 2016 gehanteerd, met de waardepeildatum van 1 januari 2015. Nu de huizenprijzen de afgelopen jaren voortdurend zijn gezakt, kan u dit veel erfbelasting schelen.
Serviceflats op marktwaarde waarderen
Erft u een serviceflat? De WOZ-waarde is dan vaak veel hoger dan de waarde waarvoor u de flat kunt verkopen. Als dit al lukt, want serviceflats zijn nog steeds moeilijk verkoopbaar. Daarom mag u de serviceflat voor de erfbelasting op de marktwaarde waarderen. Deze waarde moet dan wel minimaal 30% lager zijn dan de WOZ-waarde. Laat daarom een taxatierapport opmaken om dit waardeverschil aan te tonen.
